חשוב על זולתך                                        فكِّر بغيركَ

 חשוב על אלה שאיבדו זכותם למילים            مَنْ فقدوا حقَّهم في الكلام 
                               מחמוד דרוויש                      محمود درويش

 

  כי עוד אאמין גם באדם                             وانا ما زلت اؤمن بالبرية
  גם ברוחו רוח עז                                     وبروحٍ قوية

                               שאול טשרניחובסקי               شاول تشيرنيحوفسكي

 

 

שנת לימודים חדשה נפתחת. אלו הם תמיד רגעים מלאי תקווה בהם אנו מצפים למפגש עם תלמידותינו ותלמידינו – מהן מוכרות ומהם מצטרפים חדשים. מפגש מחודש זה הוא הזדמנות להקשבה כנה לרעיונות רעננים ולהתמודדות מאתגרת עם ידע טרי. אולם לצד ההתרגשות עלינו לזכור כי ביתנו, האקדמיה הישראלית, נמצא במצור. בעוד אנו בכיתות הלימוד, בספריות ובמעבדות, כשהלימוד והמחקר בלב מעינינו, רוחשות מסביב רוחות רעות המבקשות להצר את יכולתנו ללמוד וללמד, לחקור ולהרבות דעת ולהעמיד דור של אזרחיות ואזרחים סקרניות וביקורתיים.

לאוניברסיטה תפקיד חברתי חשוב בכל חברה, על אחת כמה וכמה בחברה, כמו החברה הישראלית, המבנה את זהותה בתהליך בלתי פוסק. מדעי הרוח והחברה, כידוע לנו, ממלאים תפקיד ייחודי במסגרת זו. כולנו מבקשים להאיר מחדש את העולם הערכי המניע אותנו כחברה, להבין טוב יותר את הנורמות החברתיות ואת משמעות החריגה מהן ולגעת בשורשי הוויתנו כיחידים וכחברה. אלא שהחיפוש המתמיד אחר ידע חדש, תובנות מקוריות ודעות מגוונות הוא לזרא בעיני רבים מסביבנו, חלקם במסדרונות השלטון, וחלקם בכיכרות הפיזיות והאלקטרוניות המקיפות אותנו. בעוד אנחנו נושאות ונושאים תקווה לשנת לימודים מאתגרת, יש כאלה השואפים להגביל את השיח שלנו ואת החופש שאנחנו נהנות ונהנים ממנו. מכנים את המגבלות האלה בשמות משמות שונים – נאמנות, לאומיות, אחדות – אולם מטרותיהן של כולן היא אחת: עיצוב חברה דוגמטית, סוגדת לחומרנות, חד-מימדית בערכיה, ונמנעת מביקורת.

 

כדיקן הנכנס של הפקולטה אני מקווה שאווירת הלימוד, המחקר והשירות לחברה יגברו על הקולות המאיימים עליהם ושנוכל להתרכז במשימות שלשמן קיימת אוניברסיטת המחקר: להרבות ידע ולהנחיל אותו לחברה המקיימת אותנו ושבקרבה אנחנו פועלות ופועלים. אני מקווה שמדי חודש יתמלאו דפי העלון הזה בסיפורים על הישגים אישיים ומדעיים, בידיעות משמחות על אירועים מוצלחים ומרחיבי דעת ובשיח פורה ומפרה בין עמיתות ועמיתים, חברות וחברי הסגל האקדמי, המינהלי והקהילה הסטודנטיאלית. בתפילה לשנת לימודים פוריה, עמוסה, מעניינת, מאתגרת ומהנה.

                                                                                                

                                                                               פרופ׳ עמית שכטר
                                                                               דיקן הפקולטה למדעי הרוח והחברה 

 

ها قد بدأت السنة الدراسية الجديدة، هذه دائما لحظات مليئة بالأمل. فيها ننتظر لقاء طالباتنا وطلابنا منهم من نعرفهم ومنهم الجدد. فاللقاءات المتجددة هي فرصة للإصغاء الصادق للأفكار الوليدة، والتعامل مع المعرفة الغضة.  الى جانب كل هذه المشاعر والاثارة علينا ان نتذكر ان بيتنا، الاكاديمية الإسرائيلية، موجودة تحت الحصار. بينما نحن نتواجد في فصول التعليم، والمكتبات والمختبرات العلمية، ما زلنا نصر على ان التعليم والبحث العلمي في صميم اهتماماتنا. ومع كل هذا تحوم حولنا أفكار سيئة تحاصر قدراتنا للتعلم والتعليم، للبحث وتعزيز الرأي، وبناء جيل من المواطنات والمواطنين الطموحين معززين بمهارات النقد البناء.
الجامعة لها وظيفة اجتماعية مهمة في كل مجتمع، فكم بالحري اذا كان مجتمع كالمجتمع الإسرائيلي الذي يبلور هويته في سيرورة متواصلة. فكما نعلم ان العلوم الاجتماعية والأنسانية  تملأ حيزا مميزا في هذا الاطار. كلنا نريد ان نلقي الضوء على عالم القيم الذي يحركنا كمجتمع، ان نفهم المعايير الاجتماعية ومعنى استثناءها والوصول لأصل كينونيتنا كأفراد وكمجتمع. الا ان البحث المتواصل خلف المعرفة الجديدة، المفاهيم  والآراء المتنوعة هي بمثابة الذري في اعين الكثيرين من حولنا حيث تجد بعضهم في ردهات السلطة، وبعضهم في الساحات العامة والالكترونية المحيطة بنا. في حين اننا نحمل الامل للسنة التعليمية المثيرة هنالك من يطمح لحصر حوارنا والحرية التي نتمتع بها، وذلك تحت مسميات مختلفة ومتعددة؛ كالولاء، القومية والوحدة  وكل ذلك بهدف واحد وهو: تصميم مجتمع عقائدي، يقدس المادية واحادي القياس القيمي وممتنع عن النقد.
كعميد الكلية الجديد أتمنى ان تعلو أجواء الدراسة والأبحاث وخدمة المجتمع  على أصوات المغرضين وان نتمكن من التركيز في مهامنا التي من اجلها وجدت جامعة الأبحاث وهي تعزيز العلم وتوصيله لمجتمعنا الذي نعمل من اجله  سويا. أتمنى ان يتضمن هذا المنشور في كل شهر على أخبار مفرحة حول قصص نجاح على المستوى الشخصي والعلمي وان يوسع افاق الحوار المثمر والمثري بين الزملاء والزميلات، أعضاء الطاقم الاكاديمي، الإداري والجمهور الطلابي. تمنياتي لكم ان تنعموا بسنة تعليمية مثرية ومجدية وممتعة ومليئة بالتحديات.

 

                                                                                 بروفيسور عميت شختر

                                                                                عميد كلية العلوم الإنسانية والاجتماعية